ခေတ်သစ် တိုက်လေယာဉ်တွေရဲ့ AESA ရေဒါများ အကြောင်း

Knowledge Tech

တိုက်လေယာဉ်တွေမှာ AESA ရေဒါ တွေသုံးရင် ကောင်းမှန်းသိကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တော်တော်များများကတော့ AESA ရဲ့အလုပ် လုပ် ပုံကို သိပ်မသိကြပါဘူး။

အဲဒါကြောင့် AESA ရေဒါအကြောင်းလေးကို ဖတ်မိသလောက် ပြန်လည်မျှဝေ ပေးလိုက်ပါတယ် ခင်ဗျာ။

Active Electronically Scanned Array (AESA) လို့ခေါ်တဲ့ စနစ်ဟာ ရေဒါနည်းပညာမှာ နောက်ထပ်ခြေလှမ်းတစ်လှမ်းလို့ ပြောလို့ ရပါတယ်။

ဒါပေမယ့် အီလက်ထရောနစ်စစ်ပွဲစနစ်တွေ ပိုပြီးခေတ်မှီလာပြီး ပိုပြီးကြောက်မက်ဖွယ် ကောင်းလာတဲ့အခါမှာ AESA က ဘယ်လို အခန်းကဏ္ဍ အနာဂါတ်မှာ ပါဝင်လာမလဲဆိုတာ လေ့လာကြည့်ကြတာပေါ့။

AESA ဆိုတာဘာလဲ?

ရေဒါရဲ့အလုပ်လုပ်ပုံသဘောတရားကို အကြမ်းဖျင်းပြောရရင် ရေဒါတွေမှာ transmitter နှင့် receiver တွေ ပါဝင် ပါတယ်။ transmitter ကနေ အီလက်ထရွန်မဂ္ဂနက်တစ် လှိုင်းတွေကို ထုတ်လွှင့်ပေးပါတယ်။

အဲဒီ့လှိုင်းမှ အရာဝတ္ထုနဲ့ထိပြီး ပြန်လည်ရိုက်ခတ်လာတဲ့လှိုင်းကို receiver နဲ့ဖမ်းပြီး အရာဝတ္ထုရဲ့ တည်နေရာကို ပုံဖော် ပေးပါတယ်။

AESA စနစ်ကို ၁၉၆၀ ခုနှစ်အစောပိုင်းကာလတွေ ကစပြီး Passive Electronically Scanned Array PESA ရေဒါတွေနှင့်အတူ ထုတ်လုပ်ဖို့ ကြိုးစားလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီ PESA တွေဟာ ယခင် ရေဒါများလို အရပ်မျက်နှာလှည့်စရာမလိုဘဲ အင်တာနာများမှ ထုတ်လွှင့်လိုက်တဲ့ ပုံစံအမျိုးမျိုးရှိတဲ့ လှိုင်းတွေထဲက တချို့ကို နှောင့်နှေးစေကာ signal beam တစ်ခုဖြစ်ပေါ်စေကာ ဦးတည်ရာတွေကို ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။

အဲဒီလိုဖြစ်စဉ်ကို beam steering လို့ခေါ်ပါတယ်။

ပထမဆုံး AESA ရေဒါစနစ်ကို ၁၉၈၀ ခုနှစ်များမှာ စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး PESA စနစ်ထက် ပိုမိုကောင်းမွန်ပါတယ်။

AESA မှာ Phased array system လို့ခေါ်တဲ့ transmitter နှင့် receiver တွေပါတဲ့အင်တာနာလေးတွေ အများအပြားပါဝင်ပြီး အဲဒီ့ အင်တာနာတွေဟာ ရွေ့လျားစရာ မလိုဘဲ အရပ်မျက်နှာ အဖက်ဖက်ကို ရေဒီယိုလှိုင်းတွေ ထုတ်လွှင့် ဖမ်းယူ နိုင်ပါတယ်။

AESA ရဲ့အားသာချက်တွေကတော့ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါတယ်။

အီလက်ထရောနစ်စနစ်များ ရှုပ်ထွေးအောင်လုပ်ခြင်း (Jamming) ကိုခံနိုင်ရည်ရှိခြင်း

ဒါဟာ AESA ရဲ့ အားသာချက်တွေထဲက တစ်ခုဖြစ်တဲ့ jamming ကို ခံနိုင်ရည်ရှိခြင်းဟာ လက်ရှိ ခေတ်သစ် လေယာဉ်တွေ၊ သင်္ဘောတွေ အတွက်အရမ်းကို အရေးပါပါတယ်။

Radar jamming ဆိုသည်မှာ ရန်သူ့ရေဒါမှ ထုတ်လွှတ်လိုက်တဲ့ လှိုင်းပုံစံ တန်ပြန် ထုတ်လွှင့်ခြင်းဖြင့် ရန်သူ့ ရေဒါကို ရှုပ် ထွေးအောင် ရေဒီယိုလှိုင်း ဖိဖျက် နှောင့်ယှက်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒါကိုဖြေရှင်းပို့ကို ရန်သူ့နေရာဖမ်းယူဖို့ရာ တူညီတဲ့ လှိုင်းကို အသုံးမပြုဘဲ ကြိမ်နှုန်းကို pulse တစ်ခုတိုင်းမှာ ပြောင်းလဲခြင်းအားဖြင့် ရန်သူ့ Radar jamming စနစ်ကို မိမိ၏ လှိုင်းကိုမတုန့်ပြန်နိုင်အောင် အင်ဂျင်နီယာများက ကြိုးစားလာကြပါတယ်။

ဒီလိုရေဒါတွေ အဆင့်မြင့်လာ တော့ Radar jamming တွေကလဲ အဆင့်လိုက် မြင့်လာပါတယ်။

AESA မှာ ကြိမ်နှုန်းများကို pulse တစ်ခုချင်းစီ ကြားထဲမှာတောင် အများကြီး ပြောင်းလဲနိုင်အောင် “chirping” (ငှက်များ ကျစ်ကျစ် ကျာကျာမြည်သောအသံ) လို့ခေါ်တဲ့ နည်းစနစ်ကိုအသုံးပြုထားတဲ့အတွက် jamming system တွေအတွက် ပိုမိုခက်ခဲစေပါတယ်။

ဒီရေဒါတွေဟာ သီးခြားကွန်ပျူတာစနစ်တွေကို သုံးပြီး ကြိမ်နှုန်း ထုတ်လွှင့်မှုတွေ ဖမ်းယူမှုတွေကို လုပ်ဆောင်တာပါ။

F-35 ၏ AESA radar

ကြားဖြတ်ဖို့ ခက်ခဲခြင်း

AESA စနစ်တွေဟာ ရန်သူ့ ကြိုတင်အချက်ပေးရေဒါမှဖမ်းယူဖို့ (Radar warning receiver RWR) ဖြစ်နိုင်ချေနည်းပါတယ်။

RWR တပ်ဆင်ထားတဲ့ လေယာဉ် သို့မဟုတ် ယာဉ်တစ်ခုခုဟာ သူ့ဆီရိုက်ခတ်လာတဲ့ ရေဒါလှိုင်းကို ဘယ်ကလာလဲ ဆိုတာ ပြန်လည် ဖမ်းယူနိုင်ပါတယ်။

AESA မှာ အထက်က ဖော်ပြတဲ့အတိုင်း chirping နည်းကို အသုံးပြုထားတဲ့အတွက် RWR အတွက်လဲ AESA ရေဒါလှိုင်းကို ခန့်မှန်းဖို့ခက်ပါတယ်။

ပိုမိုစိတ်ချရခြင်း

AESA မှာ အင်တာနာတွေအများကြီးတပ်ဆင်ထားပါတယ်။ အဲဒီ့ထဲက မော်ကျူးတွေဟာ သီးခြားစီအလုပ်လုပ်တဲ့အတွက် တစ်ခုခု ပျက်သွားရင်တောင် စနစ်တစ်ခုလုံးအတွက် သိသိသာသာ မထိခိုက်စေပါဘူး။

AESA နည်းပညာဟာ လေယာဉ်နှင့် တခြား တပ်ဆင်ထားတဲ့ ကိရိယာတွေနဲ့ ဆက်သွယ်ဖို့ high-bandwidth data link ကို ဖန်တီးပေးနိုင်ပါတယ်။

ပုံစံမျိုးစုံဖြင့် အလုပ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိခြင်း

AESA ရေဒါတွေဟာ လုပ်ငန်းမျိုးစံကို အလုပ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိပါတယ်။ အဲဒါတွေကတော့ အောက်ပါ အတိုင်းဖြစ်ပါတယ်။

  • လှိုင်းဖြင့် မြေပြင်အနေထားတိုင်းထားခြင်း
  • သုံးဘက်မြင်ရုပ်လုံး ဖော်ခြင်း
  • ပင်လယ်မျက်နှာပြင်ရှာဖွေခြင်း
  • မြေပြင်မှ ရွေ့လျားနေသော ပစ်မှတ်များကို ခွဲခြားခြင်း ခြေရာခံခြင်း
  • ဝေဟင်မှ ဝေဟင် ရှာဖွေခြင်း ခြေရာခံခြင်း

အနာဂါတ်နှင့် စိန်ခေါ်မှုများ

နည်းပညာအများစုလိုပဲ AESA ရေဒါနည်းပညာမှာလည်း စိန်ခေါ်မှုအချို့ရှိပါတယ်။ အဲဒီ့အထဲက အချို့က စွမ်းအင်ပေးမှုပိုင်း၊ အအေးပေးစနစ်၊ အလေးချိန်နှင့် ဈေးနှုန်းတို့ဖြစ်ပါတယ်။

ကံကောင်းတာက အဆင့်မြင့်တင်မှုတွေ ပြုလုပ်နေခဲ့ပြီး ဖြစ်တာကြောင့် နည်းပညာဟာလည်း ဆက်လက် တိုးတက် နေပါတယ်။

ဥပမာအားဖြင့် ရေဒါတွေရဲ့အလေးချိန်ကိုလည်း အရွယ်အစားနှင့်အတူ လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်များကတည်းက ထက်ဝက်လောက်အထိ လျှော့ချနိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီလို သေးငယ်လာတဲ့အတွက် လေယာဉ်တွေရဲ့ နှုတ်သီးမှာ တပ်ဆင် လာနိုင်ပါတယ်။ ရေဒါကိုလည်း ဦးတည်ရာ ပေါင်းစုံကို ပိုပြီး ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ထောက်လှမ်းနိုင်ဖို့ အသုံးပြုလာနိုင်ပါတယ်။

Eurofighter Typhoon တွင် တပ်ဆင်ထားသော AESA ရေဒါ Image: Courtesy of Wiki Commons BY CC 3.0

အထက်ကဖော်ပြခဲ့သလိုပဲ AESA ရေဒါတွေဟာ ပိုမို သေးငယ်ပြီး ဈေးနှုန်းလည်း သက်သာ လာကြပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့ကြောင့် နိုင်ငံပေါင်းစုံက ရေတပ်တွေနဲ့ လေတပ်တွေမှာလဲ တပ်ဆင်အသုံးပြုလာကြပါပြီ။

၂၀၁၆ က Raytheon က ပက်ထရိရော့ လေကာစနစ်အတွက် ထုတ်လုပ်တဲ့ gallium nitride (GaN) AESA နှစ်ခုကို လားရာနှစ်ခုမှာတွဲဖက် အသုံးပြုပါက ၃၆၀ ဒီဂရီအထိ ပတ်လည်ဖမ်းယူနိုင်စွမ်းရှိပါတယ်။

AESA ရေဒါ မပါရှိပါက ခေတ်သစ် သမားရိုးကျ စစ်တပ်တစ်ခုဟာ အလိုအလျှောက် ခေတ်နောက်ကျပြီးတဲ့ အနေအထားအထိ ဒီရေဒါစနစ်ဟာ သက်ရောက်ပါတယ်။

AESA ရဲ့ စတင်ရာက ပိုတောင် ရှေးကျပါသေးတယ်။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နောက်ပိုင်း ဂျာမန်တွေအသုံးပြုခဲ့တဲ့ FuG 41/42 “Mammut” လို့ ခေါ်တဲ့ ရေဒါဟာ ထရန်စစ္စတာ ၈ ခုကိုအသုံးပြုပြီး အီလက်ထရောနစ် beam steering လုပ်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် အဲဒီ့ခေတ်က ဂျာမန်တို့ရဲ့ နည်းပညာ ဘယ်လောက် တိုးတက်နေသလဲ ဆိုတာကို မှန်းဆနိုင်ပါတယ်။

ဒီဆောင်းပါးဟာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်က ဆောင်းပါးကိုအခြေခံပြီး ရေးသားထားတာဖြစ်လို့ အနည်းငယ်ခေတ်နောက်ကျနိုင်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် နည်းပညာနှင့် ဆိုင်သော အသုံးအနှုန်း အယူအဆများမှာ အနည်းငယ် မှားယွင်းနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စာဖတ်သူတို့အတွက် အကျိုးရှိမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

ရေးသားသူ – Aurora (Knowledgeworms team)

Knowledgeworms Copyright © 2021 ကူးယူ ဖော်ပြခွင့် လုံးဝ ခွင့်မပြုပါ။ 

Content Protection by DMCA.com

Leave a Reply

Your email address will not be published.